Sách và các bài báo

Sách tai biến động đất ở Việt Nam

Lần đầu tiên trong tư liệu ghi chép lịch sử của Việt Nam xuất hiện từ “Động đất” là vào năm 978. Nếu theo tư liệu lịch sử Trung Quốc thì năm 114 tại Việt Nam (Quận Nhật Nam, có lẽ là khu vực từ Nghệ An tới Quảng Nam) đã xuất hiện một động đất mạnh, làm “đất nứt xé ra dài hơn trăm dặm”.  Nhìn chung các ghi chép trong lịch sử còn thiếu chính xác về địa điểm cũng như mức độ tàn phá và thiệt hại do động đất gây ra.  Tuy vậy cũng luận giải được một số động đất đặc trưng như: Năm 1285 tại Hà Nội “Bia ở chùa Báo Thiên gãy làm đôi; núi Cao Sơn lở xuống”; Năm 1635 tại Ninh Bình “Núi Đa Bút bị lở vì động đất. Cùng ngày, hai quả núi cạnh giếng An Dương, huyện Phụng Hoà bị lở, lấp cả đường đi, người và trâu bò không đi được”; Năm 1821 tại Nghệ An “nhà cửa của dân bị xiêu đi nhiều vì động đất”; Năm 1882 tại Bình Thuận “ở bờ biển động đất, nước cuốn lên cao, có nhiều tiếng nổ to trong gần một ngày”. Các mô tả về mức độ phá huỷ trên bề mặt này là cở tương đương với cường độ chấn động cấp VIII trở lên. Và điều này cũng chứng tỏ rằng động đất tại Việt Nam không phải là không xảy ra thường xuyên và với cấp độ mạnh không nhỏ.
Năm 1924 trạm địa chấn đầu tiên của Việt Nam được thiết lập tại Phù Liễn (Hải Phòng), đánh dấu bước khởi điểm quan trắc động đất bằng máy ở nước ta. Trạm này chỉ hoạt động được trong một thời gian không dài và mãi cho đến năm 1957 mới được khôi phục lại. Năm 1961, sau khi xây dựng xong trạm địa chấn Sapa thì định hướng nghiên cứu về động đất mới được hình thành và phát triển mạnh mẽ nhất từ sau những năm đầu của thập niên tám mươi của thế kỷ hai nười cho đến nay.

Cũng đã có khá nhiều công trình công bố trong và ngoài nước của các nhà địa chấn Việt Nam về các định hướng nghiên cứu khác nhau của động đất như: Số liệu động đất; Mô hình vận tốc sóng địa chấn; Cơ cấu chấn tiêu; Phân vùng đới phát sinh và phân vùng nhỏ động đất; Rủi ro động đất tại các thành phố lớn như Hà Nội và Tp. Hồ Chí Minh; v.v… Và cũng đã có khá nhiều đề tài nghiên cứu cấp nhà nước về động đất và sóng thần ở Việt Nam, trong đó đáng kể nhất là các đề tài: Phần vùng động đất lãnh thổ Việt Nam trong các thời kỳ 1980 – 1985, 1993 – 1996; Nghiên cứu dự váo động đất lãnh thổ Việt Nam tỷ lệ 1/ 1 000 000 năm 2002 – 2004; Phân vùng dự báo chi tiết động đất vùng Tây Bắc Việt Nam (2003-2005); Nhiệm vụ hợp tác Khoa học và Công nghệ theo Nghị định thư giữa Việt Nam và Italy (2004-2006) về tìm kiếm giải pháp thích hợp nâng cao hiệu quả của công tác nghiên cứu động đất ở Việt Nam và (2006 – 2008) về nghiên cứu dự báo động đất mạnh khu vực Đông Nam Châu Á có nguy cơ gây sóng thần ảnh hưởng đến bờ biển và hải đảo Việt Nam; Nghiên cứu đánh giá độ nguy hiểm động đất và sóng thần ở vùng ven biển và hải đảo Việt Nam và đề xuất các biện pháp phòng tránh và giảm nhẹ (2007-2009). Các kết quả của các đề tài nghiên cứu và những công bố trong thời gian qua đã phần nào làm sáng tỏ được bức tranh về biểu hiện hoạt động động đất ở nước ta.

Chuyên khảo “Tai biến động đất ở Việt Nam” được tác giả biên tập là nhằm đúc kết một giai đoạn nghiên cứu của chính bản thân về động đất. Tuy chưa được hoàn hảo về mọi lĩnh vực nghiên cứu song là những thông tim tổng quát giúp người đọc hiểu biết thêm về đặc trưng hoạt động động đất ở Việt Nam. Đây là chuyên khảo đầu tiên về động đất nên không tránh khỏi những sai sót nhất định. Mong đọc giả thông cảm và cũng mong nhận được những đóng góp bổ sung quý báu để góp phần nâng cao hiệu quả của công tác xuất bản trong tương lai.

Linkdownload: http://www.mediafire.com/?amiskh4e9v5j7